10 chìa khoá tâm lý cho sự hài lòng trong công việc

Posted on 06/08/2011 bởi

0


Bạn có cảm giác hài lòng dễ chịu sau một ngày làm việc vất vả?

Nếu một số cuộc khảo sát về độ hài lòng dành cho công việc có thể tin cậy được thì phải đến 1/3 chúng ta đang xem xét chuyện đổi nghề. Rõ ràng là nhiều người thấy khó mà có được cảm giác hài lòng từ công việc.

Sự hài lòng với công việc quan trọng không chỉ bởi vì nó làm tăng hiệu suất làm việc mà còn bởi vì nó nâng cao chất lượng cuộc sống của chúng ta. Nhiều người dành nhiều thời gian ở nơi làm việc đến nỗi khi công việc trở nên đáng chán, phần còn lại của cuộc đời họ cũng nhanh chóng chán nản theo.

Công việc thì mỗi người mỗi khác, nhưng đây là 10 yếu tố mà các nhà tâm lý học thường xuyên thấy quan trọng trong những người hài lòng với công việc:

1. Ít phiền phức

Nếu bạn hỏi các bác sĩ rằng mảng công việc nào của họ là tồi tệ nhất, bạn nghĩ họ sẽ nói gì? Thực hiện các thủ thuật khó khăn, đau đớn? Nói với mọi người rằng họ chỉ còn sống được vài tháng? Không, câu trả lời là cái gì đó có vẻ ít căng thẳng hơn nhiều: Thủ tục hành chính.

Chúng ta có xu hướng coi nhẹ những chuyện bực dọc tầm thường, nghĩ rằng chúng ta có việc lớn để lo liệu rồi. Nhưng thực tế thì sự hài lòng của mọi người dành cho công việc lại nhạy cảm một cách đáng ngạc nhiên với những rắc rối thường ngày. Nó có thể không nhiều nhưng khi gần như ngày nào nó cũng xảy ra và nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, nó sẽ đánh mạnh vào sự hài lòng với công việc.

Thể loại này là một trong những thứ dễ cải thiện nhất để thúc đẩy sự hài lòng của nhân viên. Người quản lý cần phải tìm hiểu về những phiền phức vụn vặt thường ngày và giải quyết nó – nhân viên của bạn sẽ yêu bạn vì điều đó.

2. Nhận thức về thù lao hợp lý

Dù công việc của bạn là gì thì thù lao phải hợp lý mới khiến bạn hài lòng được. Sự khác biệt giữa những gì bạn nghĩ bạn nên kiếm được và những gì bạn thực sự kiếm được càng cao, mức độ bạn hài lòng với công việc càng thấp.

Điểm quan trọng ở đây chỉ là nhận thức. Nếu bạn biết được rằng những người khác làm một công việc tương tự được trả thù lao giống bạn thì bạn có nhiều khả năng hài lòng với công việc hơn là khi bạnnghĩ rằng họ đang được trả cao hơn bạn.

3. Thành tựu

Mọi người cảm thấy hài lòng hơn với công việc của họ nếu họ đạt được cái gì đó. Trong một số công việc, những thành tựu là điều hiển nhiên, nhưng với những công việc khác thì không. Như những bánh răng nhỏ trong các cỗ máy lớn, việc chúng ta kể công bản thân có lẽ sẽ khó khăn. Đó là lý do tại sao các yếu tố tiếp theo lại quan trọng như vậy…

4. Phản hồi

Không có gì tồi tệ hơn chuyện chẳng biết mình có làm việc tốt hay không. Khi nói đến sự hài lòng với công việc, không tin tức gì đồng nghĩa với tin xấu. Nhận được những phản hồi tiêu cực có thể khổ sở đấy, nhưng ít nhất nó cũng nói cho bạn biết chỗ nào cần cải thiện. Ở một khía cạnh khác, phản hồi tích cực có thể tạo ra tất cả những khác biệt khiến mọi người cảm thấy hài lòng biết bao.

5. Phức tạp và đa dạng

Người ta thường thấy công việc thú vị hơn nếu chúng phức tạp và đa dạng hơn. Mọi người dường như thích các công việc phức tạp (nhưng không đến nỗi đánh đố, bất khả thi), có lẽ bởi vì nó thúc đẩy họ. Quá dễ dàng và mọi người sẽ thấy nhàm.

Để hài lòng, người ta cần được thử thách một chút và cần thực hiện một số nhiệm vụ đa dạng. Nghe có vẻ dễ dàng khi đặt ra như thế, nhưng nhiều nghề nghiệp chả đem lại cái phức tạp hay đa dạng.

6. Chủ động

Bạn có thể phải làm những nhiệm vụ nhất định, nhưng bạn phải làm sao để chúng tuỳ thuộc vào bạn. Người ta càng nắm rõ và kiểm soát được chuyện thực hiện công việc bao nhiêu, họ càng thấy hài lòng với công việc bấy nhiêu.

Nếu người ta không được cho một số quyền chủ động, họ sẽ cố gắng lấy lại nó bằng cách ăn bớt, ăn cắp một lượng nhỏ hoặc tìm những cách khác để làm suy yếu hệ thống. Nhà tâm lý học đã phát hiện ra rằng những người làm những công việc ít quyền hành – ở mọi cấp – đều thấy công việc của họ rất căng thẳng và do đó không hài lòng.

7. Hỗ trợ của tổ chức 

Người lao động muốn biết tổ chức (mà họ đang là một thành viên) có quan tâm đến họ, rằng họ đang nhận lại một cái gì đó cho những gì họ đang cống hiến. Điều này chủ yếu được truyền đạt thông qua những chuyện như ông chủ đối xử với chúng tôi như thế nào, các loại phúc lợi mà chúng tôi nhận được và các thông điệp tinh tế khác. Nếu mọi người nhận thấy những hỗ trợ từ phía tổ chức nhiều hơn, họ cũng hài lòng với công việc hơn.

Hãy nhớ: Đó không chỉ là tổ chức có thật sự sẵn sàng giúp đỡ hay không, mà là tổ chức có thể hiện sự sẵn sàng đó ra hay không. Điểm quan trọng ở đây là thể hiện nó ra. Nếu mọi người không nhận thấy nó, thì với họ, nó không tồn tại. Đó là lý do tại sao những người quản lý giỏi cần sự nhạy cảm của một chính trị gia.

8. Riêng – chung lẫn lộn

Ít hài lòng với công việc không chỉ do lỗi của ông chủ hay tổ chức, đôi khi đó là do chuyện ở nhà. Rắc rối ở nhà gây ra rắc rối ở văn phòng.

Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy rằng rắc rối tại văn phòng có nhiều khả năng lan sang lĩnh vực gia đình hơn so với các lĩnh vực khác (Nghiên cứu của Ford và cộng sự, 2007). Dù sao, việc tìm ra những biện pháp ngăn cách bạn khỏi công việc khi bạn ở nhà cũng có thể bảo vệ bạn chống lại những yếu tố gây stress trong nghề nghiệp (Nghiên cứu của Sonnentag và cộng sự, 2010).

9. Trăng mật và những dư vị

Giai đoạn trăng mật và những dư vị thường bị các nhà tâm lý học quên lãng nhưng lại được những người đi làm biết đến rộng rãi. Với một công việc mới, người ta thường trải nghiệm giai đoạn trăng mật sau một hoặc hai tháng, khi sự hài lòng của họ được đẩy cao. Nhưng rồi nó sẽ đuối dần sau chừng 6 tháng.

Thời kỳ trăng mật với công việc mới có xu hướng mạnh mẽ hơn khi người ta đặc biệt không hài lòng với công việc trước đây của họ (Nghiên cứu của Boswell và cộng sự, 2009). Vì vậy, những dư vị từ công việc cuối cùng có xu hướng dẫn đến giai đoạn trăng mật mạnh mẽ hơn trong công việc tiếp theo.

10. Dễ bằng lòng

Một số trong chúng ta thường dễ hài lòng (hay không hài lòng) hơn những người khác, bất kể công việc có tốt (hay tệ) đến đâu. Xin xuyên tạc một câu nói sáo rỗng nổi tiếng: Bạn không thể làm hài lòng tất cả mọi người vào tất cả mọi lúc.

Tuy nhiên, một số công việc đúng là có vẻ phù hợp hơn với những kiểu người nhất định. Nhiều công việc được thực hiện trên nguyên tắc phù hợp giữa con người và môi trường(1), nhưng vì nhiều công việc khác nhau rất nhiều nên khó mà tóm tắt được.

Mặc dù vậy, chúng ta có thể đi đến một khái quát rằng mọi người sẽ hài lòng với công việc hơn khi họ già đi. Có thể bởi vì càng già họ càng dễ tìm được công việc phù hợp. Có ít bằng chứng cho điều này nhưng tôi chắc chắn muốn nghĩ rằng nó có thật. Tuy thế, vào ngày nào tôi khó ở, tôi chắc sẽ nghĩ đó là bởi vì những người trẻ có những dự định ngút trời (những điều rồi sẽ sớm tiêu tan) và những người già hơn thì đã học được cách chấp nhận số phận, dù nó có tẻ nhạt ra sao.

Tại sao chúng ta không thể đều hài lòng?

Khi bạn nhìn vào danh sách những thứ làm nên sự hài lòng trong công việc, bạn có thể tự hỏi tại sao mọi người không thể hài lòng. Chỉ cần suy nghĩ một chút, hầu hết những người trông đợi sự hài lòng đều có thể được đáp ứng.

Câu trả lời có lẽ khá đơn giản. Các đơn vị đều hứa hẹn leo lẻo về việc làm hài lòng người lao động, nhưng rất nhiều đơn vị không thực sự tin rằng việc này sẽ làm nên điều khác biệt. Những gì nghiên cứu này chỉ ra là việc này có thể tạo nên sự khác biệt to lớn.

Nếu bạn là nhà quản lý đang tìm kiếm giải pháp cải thiện mức độ hài lòng ở nơi làm việc thì hãy bắt đầu với điểm số 1: tìm hiểu về những thức phiền toái lặt vặt mà mọi người gặp phải và sửa chữa chúng. Có vẻ không nhiều nhặn gì, nhưng mọi người người sẽ thực sự đánh giá cao nó.

Chú thích:

  1. Person-environment fit:  Thuật ngữ tâm lý về mức độ mà một người hoặc nhân cách của họ tương thích với môi trường của họ.

Hải Yến và Trần Thu Trang dịch từ bài viết của Jeremy Dean trên trang Spring.org.uk.

Độc giả muốn đem các bài viết trên F-Corner sang đăng ở các nơi khác hay muốn tham gia viết, dịch bài cộng tác với F-Corner, xin vui lòng vào đọc kỹ trang XƯNG DANH để biết thêm chi tiết. Chân thành cảm ơn.

Advertisements
Posted in: Bài dịch